Jak nakryć stół na Wigilię: zastawa, układ i liczba nakryć

Na wigilijny stół dla sześciu osób potrzebujesz siedmiu nakryć - jedno zostaje wolne dla niespodziewanego gościa. Każde nakrycie to talerz płaski, bulionówka lub talerz głęboki na barszcz i talerz deserowy, a do tego sztućce, kieliszek i serwetka. Poniżej rozpisujemy, co postawić przy każdym miejscu, w czym podać dwanaście potraw i co przygotować dzień wcześniej, żeby 24 grudnia nie szukać brakującego półmiska.

Ile nakryć i co stoi przy każdym miejscu

Zasada jest prosta: liczba gości plus jedno nakrycie. Dodatkowe miejsce ma znaczenie symboliczne, ale też praktyczne - gdy ktoś dojedzie w ostatniej chwili, nie trzeba dostawiać talerzy z innego kompletu.

Przy każdym miejscu stawiamy:

• talerz płaski 25-28 cm - na pierogi, rybę i kapustę; przy zupie służy jako podstawka pod bulionówkę lub talerz głęboki;
• bulionówkę albo talerz głęboki - na barszcz z uszkami lub zupę grzybową;
• talerz deserowy 18-20 cm - na makowiec, piernik i sernik; można go donieść dopiero po kolacji;
• sztućce - widelec, nóż i łyżkę, a jeśli podajesz rybę w dużych kawałkach, także sztućce do ryb;
• kieliszek lub szklankę na kompot z suszu oraz serwetkę.

Dla sześciu osób i wolnego miejsca daje to 7 talerzy płaskich, 7 bulionówek lub talerzy głębokich i 7 deserowych. Jeśli kompletujesz zastawę od zera, weź po jednym talerzu więcej z każdego rodzaju - przyda się na opłatek albo na wypadek stłuczki przy zmywaniu.

W czym podać wigilijne potrawy

Dwanaście potraw nie oznacza dwunastu półmisków na stole naraz. Zupa trafia na talerze, ryby i pierogi zwykle krążą po stole na zmianę. Warto jednak przed świętami przypisać każdej potrawie konkretne naczynie i zapisać to na kartce - w Wigilię oszczędza to sporo nerwów.

Barszcz z uszkami i zupa grzybowa

Barszcz z uszkami dobrze wygląda w bulionówce. Ma mniejszą średnicę niż talerz, więc barszcz wolniej stygnie, a kilka uszek nie ginie na szerokim dnie. Bulionówka z uchwytem 350 ml mieści porcję barszczu z uszkami i można z niej pić jak z filiżanki. Na zupę grzybową z łazankami lepiej sprawdzi się talerz głęboki 22,5 cm o pojemności 450 ml. Jeśli nalewasz zupę przy stole, postaw na środku wazę 2,8 l ze złotym rantem - przez całą kolację stoi wtedy w centrum stołu i nie trzeba biegać z garnkiem.

Karp, śledzie i ryba po grecku

Ryba potrzebuje długiego naczynia. Półmisek do serwowania ryb 46 × 23,5 cm pomieści całego pieczonego karpia albo kilka porcji smażonej ryby ułożonych w rzędzie. Śledzie i rybę po grecku podaj na mniejszych półmiskach - owalny półmisek 36 cm łatwo przekazać z rąk do rąk. Więcej kształtów i rozmiarów znajdziesz w kategorii półmiski do serwowania.

Do ryby nakryj widelcem do ryb i nożem do ryb. Nóż do ryb ma szeroką, tępą łopatkę: nie kroi, tylko oddziela mięso od ości. Jeśli ryba jest wyłącznie w filetach, wystarczą zwykłe sztućce stołowe.

Pierogi, kapusta z grochem i kutia

Pierogi najlepiej podać na płaskim półmisku w jednej warstwie, żeby się nie sklejały. Kapusta z grochem, grzyby czy kutia potrzebują głębszych naczyń: salaterka 16 cm (930 ml) wystarczy na dodatki, a duża salaterka 20 cm (1850 ml) zmieści kapustę lub sałatkę dla całej rodziny. Kompot z suszu wygodnie nalewać z dzbanka szklanego 1000 ml - w szkle dobrze widać jego bursztynowy kolor.

Biała zastawa czy złoty rant

Biel jest najbezpieczniejsza: pasuje do białego obrusa, sianka i opłatka, a na jej tle czerwony barszcz i złocista ryba wyglądają najlepiej. Kolekcja Diamond występuje w wersji białej i w wersji ze złotym rantem w tych samych rozmiarach, więc obie można łączyć. Dobry układ to białe talerze płaskie i głębokie, a ze złotym rantem - talerze deserowe, salaterka i serwetnik. Złoto pojawia się wtedy przy każdym miejscu, ale nie dominuje nad potrawami.

Jedna praktyczna różnica: porcelanę ze złotym rantem myj ręcznie i nie wkładaj jej do mikrofalówki - tak zalecamy dla całej serii ze złotym rantem. Biała porcelana Diamond bez zdobień może iść do zmywarki i mikrofalówki. Dlatego potrawy, które odgrzewasz w trakcie kolacji, wygodniej trzymać w białych naczyniach, a złoty rant zostawić na desery i dodatki.

Jak ułożyć nakrycie

• Talerz płaski stoi na środku miejsca, ok. 2 cm od krawędzi stołu; bulionówkę lub talerz głęboki stawiamy na nim.
• Widelce leżą po lewej stronie, noże po prawej - ostrzem do talerza.
• Sztućce układamy w kolejności podawania dań, od zewnątrz do talerza. Łyżka do barszczu leży więc najdalej po prawej, dalej nóż do ryb, a najbliżej talerza nóż stołowy.
• Łyżeczka i widelczyk deserowy leżą poziomo nad talerzem.
• Kieliszek lub szklanka stoi nad nożem, po prawej stronie.
• Serwetka leży po lewej stronie albo złożona na talerzu.

Na jedno nakrycie przyjmuje się około 60 cm szerokości stołu. Jeśli przy stole ma usiąść siedem osób, a miejsca jest mniej, zrezygnuj z talerzy deserowych na starcie i donieś je do ciasta.

Światło i dodatki

Świece to najprostszy sposób na wigilijny nastrój. Szklane świeczniki na 2 świeczki i na 3 świeczki z kolekcji ThermoGlass są przezroczyste, więc nie zasłaniają stołu i pasują zarówno do bieli, jak i do złota. Ustaw je w grupie na środku, z dala od serwetek i gałązek świerku. Pod obrus włóż garść sianka, a opłatek połóż na talerzyku przy miejscu gospodarza. Uzupełnieniem złotego rantu na talerzach może być serwetnik ze złotym rantem.

Jesienną, naturalną wersję stołu - z lnem, bambusem i porcelaną - pokazaliśmy w aranżacji stołu w duchu eko.

Lista na dzień przed Wigilią

1. Policz nakrycia: liczba gości plus jedno.
2. Przypisz naczynie każdej potrawie i sprawdź, czy niczego nie brakuje.
3. Porcelanę ze złotym rantem umyj ręcznie i wytrzyj do sucha miękką ściereczką.
4. Sztućce ze stali nierdzewnej bez zdobień możesz umyć w zmywarce; wyjmij je od razu po programie i wytrzyj, żeby nie zostały zacieki.
5. Rozłóż obrus i sianko, ustaw talerze płaskie i sprawdź, czy wszystkie nakrycia mieszczą się bez ścisku.
6. Przygotuj świece, dzbanek na kompot i miejsce na półmiski, które będą krążyć po stole.

Najczęstsze pytania

Ile talerzy potrzeba na Wigilię dla 6 osób?

Licząc dodatkowe nakrycie: 7 talerzy płaskich, 7 bulionówek lub talerzy głębokich i 7 talerzy deserowych, czyli 21 talerzy. Do tego półmiski i salaterki na potrawy, które krążą po stole.

Czy zastawa na Wigilię musi być biała?

Nie musi, ale biel najlepiej pasuje do białego obrusa i sianka, a potrawy wyglądają na niej najkorzystniej. Jeśli chcesz dodać odświętności, połącz białe talerze z dodatkami ze złotym rantem.

Czy talerze ze złotym rantem można myć w zmywarce?

Nie. Porcelanę ze złotym rantem myj ręcznie i nie wkładaj jej do mikrofalówki. Biała porcelana Diamond bez zdobień nadaje się do zmywarki i mikrofalówki.

W czym podać barszcz - w bulionówce czy w talerzu głębokim?

Czysty barszcz z uszkami - w bulionówce, postawionej na talerzu płaskim. Gęstsze zupy, np. grzybową z łazankami, wygodniej jeść z talerza głębokiego.

Gdzie położyć sztućce do ryby?

Po obu stronach talerza, w kolejności podawania: jeśli ryba jest po zupie, nóż do ryb leży między łyżką a nożem stołowym, a widelec do ryb - na zewnątrz od widelca stołowego.

Czy trzeba stawiać dodatkowe nakrycie?

To tradycja, nie obowiązek - ale warto ją zachować. Wolne miejsce przydaje się, gdy ktoś dojedzie niespodziewanie, a zastawa tworzy wtedy jeden spójny komplet.

Zastawa z tego poradnika